Wyjazd jest opłacony, dziecko ma lecieć za trzy tygodnie, a drugi rodzic mówi: „nie podpiszę”. Taki przykład sporu o paszport dziecka pokazuje, że problem nie dotyczy samego dokumentu. Sąd będzie badał, czy planowany wyjazd służy dziecku, czy jest bezpieczny i czy sprzeciw drugiego rodzica ma konkretne podstawy.
Odmowa zgody nie oznacza automatycznie, że paszportu nie da się uzyskać. Nie oznacza też, że sąd zawsze przyzna rację rodzicowi, który chce podróżować z dzieckiem. Decydują fakty, dokumenty i czas. Im bliżej terminu wyjazdu, tym mniej miejsca zostaje na naprawienie błędów we wniosku.
Kiedy potrzebna jest zgoda na paszport dziecka
Wyrobienie paszportu dla małoletniego jest istotną sprawą dziecka. Jeżeli oboje rodzice mają władzę rodzicielską, co do zasady powinni podjąć tę decyzję wspólnie. Gdy porozumienia nie ma, sprawę rozstrzyga sąd opiekuńczy na podstawie art. 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
⚖️ Podstawa prawna: art. 97 § 2 KRO
Wyrobienie paszportu to istotna sprawa dziecka. Gdy rodzice z władzą rodzicielską nie mogą się porozumieć, rozstrzyga ją sąd opiekuńczy - kierując się dobrem dziecka, nie wygodą któregokolwiek z rodziców.
To odróżnia konflikt o paszport od zwykłych codziennych decyzji. Rodzic, z którym dziecko mieszka na stałe, nie uzyskuje przez to samodzielnego prawa do wyrobienia dokumentu. Podobnie rodzic mający szerokie kontakty z dzieckiem nie może blokować paszportu wyłącznie dlatego, że nie akceptuje nowego partnera drugiego rodzica albo samego wyjazdu.
Znaczenie ma także treść wcześniejszych orzeczeń. Jeżeli drugi rodzic został pozbawiony władzy rodzicielskiej albo jego władza została zawieszona, sytuacja będzie inna. Przy ograniczeniu władzy rodzicielskiej trzeba dokładnie przeczytać sentencję orzeczenia. Sam fakt ograniczenia nie zawsze oznacza, że zgoda na paszport przestaje być potrzebna.
Przykład sporu o paszport dziecka: wakacje w Turcji
Pani Marta mieszka z dziewięcioletnią córką w Zabrzu. Po rozwodzie rodzice zachowali władzę rodzicielską. Córka spotyka się z ojcem co drugi weekend i przez część wakacji. Matka planuje tygodniowy wyjazd do Turcji z dzieckiem i swoim partnerem. Rezerwuje hotel, ale przy składaniu wniosku paszportowego okazuje się, że potrzebna jest zgoda ojca.
Ojciec odmawia. W wiadomości pisze, że nie ufa partnerowi byłej żony i obawia się, że matka zostanie za granicą. Nie wskazuje jednak, aby wcześniej doszło do prób utrudniania kontaktów, nie przedstawia informacji o długach, planie przeprowadzki ani innych faktów potwierdzających ryzyko uprowadzenia. Matka nie powinna odpowiadać serią emocjonalnych wiadomości ani składać wniosku ograniczonego do zdania: „ojciec robi mi na złość”.
Matka składa do Sądu Rejonowego w Zabrzu, wydziału rodzinnego i nieletnich, wniosek o rozstrzygnięcie o istotnej sprawie dziecka przez wydanie zezwolenia na wyrobienie paszportu dla córki bez zgody ojca. Wnosi też o zezwolenie na konkretny wyjazd: do Turcji, w oznaczonym terminie, z podaniem miejsca pobytu, lotów i danych hotelu.
💡 Wskazówka: rozdziel dwie zgody
We wniosku poproś oddzielnie o zgodę na wyrobienie paszportu i o zgodę na konkretny wyjazd (kraj, termin, adres). Sąd ocenia realny plan, a Ty nie dajesz drugiej stronie blankietowej przewagi na przyszłość.
To rozsądne rozwiązanie. Pozwala sądowi ocenić realny plan, a nie abstrakcyjny spór między dorosłymi. Jednocześnie nie daje żadnemu z rodziców blankietowej przewagi na przyszłość.
Ojciec odpowiada na wniosek. Może przedstawić swoje zastrzeżenia, a sąd wysłucha obojga rodziców. Jeżeli materiał pokaże, że wyjazd jest krótki, zorganizowany, zgodny z potrzebami dziecka i nie narusza kontaktów ojca, sąd może wydać rozstrzygnięcie pozwalające na uzyskanie paszportu. W razie potrzeby może też określić warunki wyjazdu, na przykład zobowiązać matkę do przekazania adresu pobytu i danych powrotnego lotu.
W tym przykładzie sprzeciw oparty wyłącznie na konflikcie między rodzicami ma ograniczoną wartość. Inaczej byłoby, gdyby ojciec wykazał, że matka zapowiada przeprowadzkę za granicę, wcześniej nie oddawała dziecka po kontaktach, zerwała relację dziecka z nim albo nie ma realnego planu powrotu.
Czego sąd nie rozstrzyga przy okazji paszportu
Postępowanie paszportowe nie służy ponownemu prowadzeniu całego rozwodu. Sąd nie będzie ustalał, kto zawinił rozpadowi małżeństwa ani kto jest lepszym rodzicem w każdym obszarze życia dziecka. Skupia się na analizie: czy w danych okolicznościach wyrobienie paszportu i ewentualny wyjazd są zgodne z dobrem dziecka.
To jednak nie znaczy, że historia konfliktu jest zawsze bez znaczenia. Ma znaczenie wtedy, gdy pokazuje ryzyko dla dziecka lub realne trudności z wykonywaniem kontaktów po powrocie.
Co wpisać we wniosku do sądu
Wniosek kieruje się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka. Dla dziecka mieszkającego w Gliwicach będzie to Sąd Rejonowy w Gliwicach, wydział rodzinny i nieletnich. Dla Katowic, Bytomia, Rudy Śląskiej czy Tarnowskich Gór właściwość trzeba ustalić według aktualnego miejsca zamieszkania dziecka, a nie miejsca zameldowania rodzica ani sądu, który prowadził rozwód.
We wniosku należy jasno wskazać, czego oczekujesz. Samo żądanie „zgody na paszport” bywa za mało precyzyjne, jeżeli rzeczywistym źródłem konfliktu jest konkretny zagraniczny wyjazd. Dobrze opisać obie kwestie oddzielnie: zgodę na wyrobienie paszportu oraz zgodę na podróż do wskazanego państwa w określonym czasie.
Dołącz dokumenty, które pozwolą sądowi szybko zobaczyć sytuację:
- odpis skrócony aktu urodzenia dziecka albo dane pozwalające potwierdzić jego pochodzenie,
- odpis wyroku rozwodowego lub innego orzeczenia dotyczącego władzy rodzicielskiej,
- korespondencję pokazującą próbę uzyskania zgody i konkretną odmowę,
- dokumenty dotyczące planowanego wyjazdu: rezerwacja podróży, potwierdzenie noclegu, plan pobytu oraz data powrotu,
- informacje o kontaktach dziecka z drugim rodzicem i propozycję ich odrobienia, jeśli wyjazd w nie ingeruje.
Nie trzeba drukować setek wiadomości z okresu małżeństwa. Wybierz te, które pokazują próbę porozumienia, stanowisko drugiego rodzica i rzeczywisty cel wyjazdu. Materiał chaotyczny utrudnia sprawę także osobie, która ma rację.
Opłata sądowa od wniosku wynosi co do zasady 100 zł. Osobno trzeba uwzględnić opłatę za paszport oraz ewentualne wynagrodzenie pełnomocnika. Koszt pomocy prawnej powinien być znany przed zleceniem sprawy, zwłaszcza gdy termin wyjazdu wymaga szybkiego działania.
Ile trwa sprawa o zgodę na paszport
Nie ma uczciwej odpowiedzi w rodzaju: zawsze dwa tygodnie. Termin zależy od obciążenia konkretnego wydziału, kompletności wniosku, stanowiska drugiego rodzica oraz potrzeby przeprowadzenia dodatkowych dowodów. W sądach Górnego Śląska sprawy rodzinne mogą być wyznaczane w różnym czasie nawet w sąsiadujących miastach.
Jeżeli wyjazd ma odbyć się za miesiąc, nie zakładaj, że sąd zdąży tylko dlatego, że bilety są kupione. Rezerwacja dokonana przed uzyskaniem zgody nie tworzy po stronie sądu obowiązku przyspieszenia sprawy. We wniosku warto podać termin wyjazdu i wyjaśnić, dlaczego data ma znaczenie, ale bez budowania strategii na presji czasu.
⚠️ Uwaga: kupione bilety nie zobowiązują sądu
Termin rozprawy zależy od obciążenia wydziału i kompletności wniosku, nie od Twojej rezerwacji. Podaj datę wyjazdu i wyjaśnij, dlaczego jest ważna, ale nie buduj strategii na presji czasu.
W sprawach pilnych można wnosić o szybkie rozpoznanie oraz wskazać ryzyko utraty rezerwacji lub udziału dziecka w ważnym wydarzeniu. Jeżeli dobro dziecka tego wymaga, sąd może rozważyć odpowiednie rozwiązania proceduralne. Nie jest to jednak gwarancja wyjazdu w planowanym terminie.
Kiedy warto podjąć próbę porozumienia
Jeżeli drugi rodzic nie kwestionuje samego paszportu, lecz chce znać szczegóły podróży, często wystarczy krótka, rzeczowa propozycja: kraj, daty, adres noclegu, numer telefonu i sposób odrobienia kontaktu. Pisemne ustalenie ogranicza ryzyko późniejszego sporu o to, co zostało powiedziane przez telefon.
Mediacja może pomóc, gdy rodzice potrafią rozmawiać o warunkach, ale nie umieją samodzielnie dojść do decyzji. Nie będzie dobrym narzędziem, gdy jeden rodzic używa paszportu jako stałego środka nacisku albo istnieje uzasadnione ryzyko wywiezienia dziecka i zerwania kontaktu z drugim rodzicem. Wtedy potrzebne jest szybkie, precyzyjne stanowisko procesowe.
Pełnomocnik nie jest konieczny w prostym sporze, gdy oboje rodzice przedstawiają spokojne stanowiska, a termin wyjazdu jest odległy. Pomoc prawna staje się rozsądna, gdy odmowa powtarza się, sprawa łączy się z ograniczeniem kontaktów, wyjazd dotyczy kraju poza Europą, pojawia się zarzut uprowadzenia albo w tle toczy się rozwód czy postępowanie o władzę rodzicielską.
Krok na dziś: przygotuj jedną kartkę z datami wyjazdu, celem podróży, adresem pobytu i proponowanym rozwiązaniem kwestii kontaktów. Następnie wyślij drugiemu rodzicowi spokojną prośbę o zgodę na piśmie. Jeżeli odmówi albo nie odpowie, masz uporządkowany punkt wyjścia do wniosku zamiast kolejnej kłótni.
Stan prawny: sierpień 2026 r.
Najczęstsze pytania
Czy do wyrobienia paszportu dziecka potrzebna jest zgoda obojga rodziców?
Tak, jeśli obojgu przysługuje władza rodzicielska - to istotna sprawa dziecka, którą co do zasady rodzice podejmują wspólnie. Przy braku zgody rozstrzyga sąd opiekuńczy na podstawie art. 97 § 2 KRO.
Co zrobić, gdy drugi rodzic nie zgadza się na paszport?
Można złożyć do sądu rejonowego (wydział rodzinny i nieletnich) wniosek o rozstrzygnięcie w istotnej sprawie dziecka - o zgodę na wyrobienie paszportu, a często też na konkretny wyjazd. Sąd wysłucha obojga rodziców i oceni, czy służy to dobru dziecka.
Czy sam sprzeciw drugiego rodzica wystarczy, żeby zablokować wyjazd?
Nie. Sprzeciw oparty wyłącznie na konflikcie między dorosłymi ma ograniczoną wartość. Inaczej jest, gdy rodzic wykaże realne ryzyko - zapowiedź przeprowadzki za granicę, wcześniejsze utrudnianie kontaktów albo brak planu powrotu dziecka.
Ile kosztuje i ile trwa sprawa o zgodę na paszport?
Opłata od wniosku wynosi co do zasady 100 zł (osobno opłata za paszport i ewentualny pełnomocnik). Czas zależy od obciążenia wydziału i kompletności wniosku - kupione wcześniej bilety nie zobowiązują sądu do pośpiechu.
Do którego sądu złożyć wniosek na Górnym Śląsku?
Do sądu rejonowego właściwego dla aktualnego miejsca zamieszkania dziecka - dla dziecka z Gliwic do Sądu Rejonowego w Gliwicach (wydział rodzinny i nieletnich); dla Zabrza, Bytomia, Rudy Śląskiej czy Tarnowskich Gór - do tamtejszych sądów rejonowych. Decyduje miejsce zamieszkania dziecka, nie zameldowanie rodzica.
Radca prawny (wpis na listę OIRP w Katowicach: KT 3651), wspólnik kancelarii DLB Legal Drabot i Wspólnicy sp.k. w Gliwicach. Prowadzi sprawy rozwodowe i rodzinne: spokojnie, konkretnie i po stronie klienta. Poza kancelarią pisze o prawie i technologii na blogu „Człowiek w pętli” (drabot.pl) i pyta, co w pracy prawnika zostaje dla człowieka, kiedy maszyna potrafi już prawie wszystko.
Czy ten artykuł był pomocny?
Dziękujemy za Twoją opinię!
Potrzebujesz wsparcia w swojej sprawie?
Umów konsultację z r. pr. Tomaszem Drabot i omów bezpiecznie swoją sytuację w poufnej rozmowie online lub stacjonarnie.
Umów się na konsultację
