Sprawy międzynarodowe
Rozwód z cudzoziemcem, życie albo praca za granicą, dzieci po dwóch stronach granicy. Gdy Twoja sprawa rodzinna dotyka więcej niż jednego kraju, kluczowe staje się to, który sąd ją rozpozna i jakie prawo zastosuje. Pomagamy uporządkować te pytania od początku.
Sprawa międzynarodowa to każda sprawa rodzinna, w której pojawia się element zagraniczny: jedno z małżonków jest cudzoziemcem, mieszkacie albo pracujecie za granicą, część majątku lub dzieci są w innym kraju. Pojawiają się wtedy dwa odrębne pytania, których w czysto polskiej sprawie nie ma: który sąd jest właściwy i jakie prawo ma zastosować. Odpowiedź zależy od konkretnych okoliczności, dlatego taką sprawę najlepiej zacząć od konsultacji.
Najpierw porządkujemy, potem działamy
W sprawach z elementem zagranicznym najwięcej zależy od dobrych decyzji na starcie. Zaczynamy od ustalenia, gdzie i jak najlepiej poprowadzić Twoją sprawę.
Ustalamy właściwy sąd
Sprawdzamy, sąd którego państwa może rozpoznać Twoją sprawę i gdzie będzie to dla Ciebie najkorzystniejsze, zanim cokolwiek złożysz.
Prowadzimy dokumenty i doręczenia
Kompletujemy pisma, dbamy o tłumaczenia przysięgłe i doręczenia za granicę, żeby formalności nie zatrzymały sprawy.
Chronimy dzieci i alimenty
Dbamy o kontakty, bezpieczeństwo dzieci po dwóch stronach granicy oraz o skuteczne dochodzenie alimentów transgranicznych.
Sprawy międzynarodowe - co warto wiedzieć
Który sąd, jakie prawo, dzieci i alimenty za granicą. Najważniejsze rzeczy w skrócie.
Jurysdykcja - który sąd rozpozna sprawę
Pierwsze pytanie: sąd którego państwa. W UE rozstrzyga to rozporządzenie Bruksela II ter (2019/1111), oparte głównie na miejscu zwykłego pobytu i obywatelstwie. Liczy się realne centrum życiowe, a nie meldunek - dlatego ocena bywa indywidualna.
Podstawa: rozp. (UE) 2019/1111 (Bruksela II ter)Prawo właściwe - które przepisy zastosuje sąd
Ustalenie sądu to dopiero połowa odpowiedzi. Prawo, które sąd zastosuje do rozwodu, wskazuje rozporządzenie Rzym III - w pewnych granicach pozwala małżonkom wybrać prawo; bez wyboru decyduje wspólne miejsce zwykłego pobytu. Polski sąd może więc orzekać w oparciu o prawo obce.
Podstawa: rozp. Rzym IIIRozwód z cudzoziemcem przed polskim sądem
Jest możliwy, ale dochodzą formalności: tłumaczenia przysięgłe aktów, doręczenia za granicę, ustalenie zakresu prawa obcego. To wydłuża sprawę, ale jest do przejścia - sam przebieg sprawy w Polsce opisujemy osobno.
Uznanie zagranicznego wyroku rozwodowego
Macie wyrok z innego państwa i chcecie, by był skuteczny w Polsce (np. by zawrzeć nowe małżeństwo). Wyroki z UE są uznawane automatycznie; spoza UE - wymagają procedury uznania wg KPC, z wpisem w aktach stanu cywilnego. Działa to też w drugą stronę.
Podstawa: art. 1145 i nast. KPC; w UE - rozp. 2019/1111Dzieci za granicą i bezprawne wywiezienie
Najtrudniejsze sytuacje. Gdy rodzic bezprawnie wywozi lub zatrzymuje dziecko za granicą, jego powrót reguluje Konwencja haska z 1980 r. - co do zasady nakaz powrotu do państwa zwykłego pobytu dziecka, gdzie dopiero rozstrzyga się o opiece. Postępowanie bywa pilne; nie warto zwlekać.
Podstawa: Konwencja haska z 1980 r.Alimenty transgraniczne
Gdy zobowiązany mieszka lub pracuje za granicą, trzeba doprowadzić do wykonania wyroku tam. Ułatwiają to rozp. 4/2009 (w UE) i konwencje - przekazują sprawę do uznania i egzekucji za granicą, często przy wsparciu organu centralnego. Ogólne zasady wyjaśniamy w artykule o alimentach na dziecko.
Podstawa: rozp. (WE) 4/2009Dlaczego każda taka sprawa jest inna
O wyniku decyduje splot okoliczności naraz: obywatelstwo każdego z małżonków, miejsce zwykłego pobytu Wasze i dzieci, gdzie jest majątek i gdzie pracujecie. Te same fakty mogą prowadzić do różnych strategii - najwięcej daje indywidualna analiza Twojej sytuacji.
Przeczytaj więcej - procedura i dokumenty
Podstawy procedury i dokumentów, przydatne także w sprawach z elementem zagranicznym.
Sprawy międzynarodowe - FAQ
Czy mogę rozwieść się w Polsce, jeśli oboje mieszkamy za granicą?
Bywa to możliwe, na przykład gdy oboje jesteście obywatelami polskimi. Reguły jurysdykcji w obrębie Unii Europejskiej wynikają z rozporządzenia Bruksela II ter i opierają się głównie na miejscu zwykłego pobytu oraz obywatelstwie. Czy polski sąd będzie właściwy, zależy od konkretnych okoliczności, dlatego warto je sprawdzić na konsultacji.
Który sąd jest właściwy, gdy mój małżonek jest cudzoziemcem?
W sprawach unijnych właściwość rozstrzyga rozporządzenie Bruksela II ter, które wskazuje kilka podstaw opartych na miejscu zwykłego pobytu małżonków i ich obywatelstwie. Często dostępny jest więcej niż jeden sąd, a wybór ma znaczenie, bo różne systemy inaczej traktują alimenty czy majątek.
Jakie prawo zastosuje sąd do mojego rozwodu?
To osobne pytanie niż wybór sądu. Prawo właściwe dla rozwodu w wielu sprawach wskazuje rozporządzenie Rzym III. W pewnych granicach pozwala ono małżonkom wybrać prawo, a w braku wyboru decyduje między innymi wspólne miejsce zwykłego pobytu. Polski sąd może więc orzekać także na podstawie prawa obcego.
Czy polski wyrok rozwodowy jest ważny za granicą, a zagraniczny w Polsce?
Co do zasady tak. W obrębie Unii Europejskiej orzeczenia rozwodowe są zwykle uznawane automatycznie. Wyrok spoza UE wymaga zazwyczaj procedury uznania według Kodeksu postępowania cywilnego, zakończonej wpisem w aktach stanu cywilnego.
Co zrobić, gdy drugi rodzic wywiózł dziecko za granicę?
Bezprawne wywiezienie lub zatrzymanie dziecka reguluje Konwencja haska z 1980 r. o cywilnych aspektach uprowadzenia dziecka, która co do zasady prowadzi do nakazu powrotu dziecka do państwa jego zwykłego pobytu. Takie postępowanie bywa pilne, dlatego liczy się szybkie działanie i wsparcie prawne.
Jak dochodzić alimentów, gdy zobowiązany mieszka za granicą?
Pomagają w tym specjalne przepisy, przede wszystkim rozporządzenie 4/2009 w obrębie UE oraz konwencje międzynarodowe. Pozwalają one przekazać sprawę do egzekucji za granicą, często przy wsparciu wyznaczonego organu centralnego. Sposób działania zależy od kraju, w którym przebywa zobowiązany.
Porozmawiajmy o Twojej sprawie ponad granicami
Umów bezpłatną 15-minutową rozmowę wstępną. Opowiesz, gdzie mieszkacie, skąd pochodzicie i gdzie są dzieci oraz majątek, a my podpowiemy, który sąd i jakie prawo wchodzą w grę oraz co zrobić dalej.
